Zettelkasten methode digitaal toepassen in Obsidian of Notion

Ken je dat? Je hebt een briljant idee, maar drie dagen later is het weer weggespoeld in de chaos van je gedachten.

Je hoofd voelt soms als een browser met 47 tabbladen die allemaal openstaan. Herkenbaar? Dan is het tijd voor een upgrade.

We gaan je brein niet alleen ordenen, maar letterlijk uitbreiden. Hoe? Met de Zettelkasten methode, maar dan digitaal. En we doen het in de twee meest populaire tools van dit moment: Obsidian en Notion. Geen zorgen, we houden het simpel, lekker vlot en zonder jargon. Laten we beginnen.

Wat is de Zettelkasten methode eigenlijk?

De Zettelkasten, ofwel de 'notitie-doos', is een systeem bedacht door de Duitse socioloog Niklas Luhmann. Hij schreef er 70 boeken en meer dan 400 artikelen mee. Het geheim?

Hij deed niet aan lineair denken. Hij maakte kleine, losse notities (zogenaamde 'atomic notes') en verbond ze met elkaar.

Stel je voor: in plaats van een grote map over 'Marketing', maak je één notitie over 'De psychologie van kleurgebruik in logo's'. En een andere notitie over 'Hoe je een call-to-action schrijft'. Vervolgens link je deze twee notities aan elkaar.

Zo ontstaat er een netwerk van kennis, precies zoals ons brein werkt. Het draait allemaal om verbinden, niet om categoriseren.

Waarom digitaal gaan?

De ouderwetse Zettelkasten stond vol met enveloppen en losse papiertjes. Prachtig, maar in 2024 willen we zoekbaarheid en snelheid.

1. Snelheid: Typen gaat sneller dan schrijven (voor de meesten).
2. Zoekbaarheid: Je vindt alles in seconden, mits je het slim opslaat.
3. Links: Je kunt notities eindeloos met elkaar verbinden zonder dat het rommelig wordt.

Digitaal geeft je drie superkrachten: En hier komen Obsidian en Notion om de hoek kijken.

Beiden zijn krachtig, maar ze werken totaal anders.

Obsidian: De kracht van connecties

Obsidian is de favoriet voor puristen die de Zettelkasten methode op de juiste manier willen toepassen. Het is een 'local first' app.

Waarom Obsidian zo goed werkt voor Zettelkasten

Dat betekent: je bestanden staan op je eigen computer. Geen internet nodig, geen zorgen over data die op een server van een bedrijf belandt.

Obsidian is gebouwd op basis van Markdown. Dat is een simpele manier van tekst formatteren (denk aan # voor koppen en * voor cursief). Maar het echte magische ding van Obsidian is de 'Graph View'.

Zodra je notities linkt (met simpele dubbele brackets [[notitie]]), zie je een visuele kaart van je kennisnetwerk. Je ziet hoe ideeën samenkomen via netwerk-denken voor de serieuze kenniswerker. Dat is verslavend.

Hoe begin je? De regel is simpel: één notitie, één idee. Schrijf een notitie over 'De invloed van slapen op creativiteit'. Link deze aan een notitie over 'Slaapcycli'.

• Maak één map aan voor je 'Inbox' (ruwe ideeën).
• Maak een tweede map voor 'Notities' (bewerkte, afgeronde ideeën).
• Gebruik de 'Daily Notes' functie om dagelijks je gedachten te dumpen.

De kern: Atomic Notes in Obsidian

En misschien ook aan een notitie over 'Writer's Block'. Zo bouw je een web van informatie.

Obsidian is gratis voor persoonlijk gebruik en offline beschikbaar. Ideaal voor privacy-liefhebbers.

Notion: De alles-in-één krachtpatser

Notion is de tegenpool van Obsidian. Waar Obsidian minimalistisch is, is Notion visueel en veelzijdig.

Waarom Notion anders is

Notion is gebaseerd op blokken. Alles is een blok: tekst, afbeeldingen, databases, takenlijsten.

Het is een online tool (cloud-based) en ziet er prachtig uit. Bij Notion draait het vaak meer om organisatie dan om pure connecties. Je kunt pagina's binnen pagina's maken. Je kunt databases bouwen met tags, statussen en filters.

Voor de Zettelkasten methode betekent dit dat je je notities kunt categoriseren op een manier die Obsidian niet direct biedt.

Zettelkasten in Notion opzetten

Een nadeel? Notion is langzamer dan Obsidian omdat het online is. En hoewel je kunt linken tussen pagina's, is de 'backlinking' functionaliteit minder naadloos dan in deze populaire Obsidian alternatieven.

Toch is Notion perfect voor mensen die visueel willen werken en niet bang zijn voor een beetje complexiteit. Om Zettelkasten in Notion te doen, maak je een database aan.

1. Maak een database met de volgende eigenschappen: Naam, Tags, Link naar andere notities, Datum.
2. Gebruik de 'Relation' eigenschap om notities met elkaar te verbinden (dit is Notion's versie van linken).
3. Gebruik de 'Rollup' eigenschap om data uit gelinkte notities te tonen.

Gebruik een 'Table View' of 'Gallery View'. Elke notitie is een item in die database.

Het nadeel? Dit kost tijd om op te zetten. Het voordeel? Alles is super gestructureerd en ziet er gelikt uit.

Vergelijking: Obsidian vs Notion voor Zettelkasten

Laten we de strijd aangaan. Welke kies je?

Obsidian: Snelheid en diepgang

• Plus: Extreem snel, offline, volledige controle over bestanden, gratis.
• Min: Geen native sync (tenzij je betaalt), minder visueel, leercurve voor Markdown.

Notion: Visueel en veelzijdig

• Plus: Prachtige interface, databases krachtig, goede samenwerking, sync is standaard.
• Min: Traag bij grote hoeveelheden data, internet nodig, je data ligt op hun servers.

Hoe kies je?

De keuze hangt af van je doel. Kies Obsidian als je echt wilt focussen op het creëren van een persoonlijke kennisdatabase (PKM) zonder afleiding.

Als je houdt van schrijven, linken en snelle toegang zonder internet. Het is de beste optie voor serieuze onderzoekers en schrijvers. Kies Notion als je een projectmanager bent die zijn notities wil combineren met takenlijsten, planningen en visuele boards. Als je houdt van een mooie interface en niet bang bent voor een abonnement (voor de beste features).

Een gouden tip: Veel mensen gebruiken beide. Ze schrijven en linken in Obsidian voor de diepgang, en gebruiken Notion voor de externe projecten en visuele presentatie.

Praktische stappen om te starten

Je hoeft niet alles in één keer te doen. Begin klein. Onthoud: Het systeem dient jou, jij dient niet het systeem.

1. Installeer: Download Obsidian of maak een Notion account aan.
2. Voorbeeld: Kijk een tutorial van 10 minuten over de basis van de app.
3. Eerste notitie: Maak een notitie over een onderwerp dat je interesseert.
4. Link: Maak een tweede notitie en link ze met elkaar.
5. Herhaal dit elke dag.

Het gaat erom dat je ideeën beter onthoudt en makkelijker combineert. Dus pak je telefoon of laptop, open een app en begin met typen. Je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn.